Ration shopkeepers strike: ગુજરાતમાં આગામી દિવસોમાં લાખો રેશનકાર્ડ ધારકો માટે મુશ્કેલી ઉભી થવાની શક્યતા છે, કારણ કે રાજ્યભરમાં 17 હજાર જેટલી ફેર પ્રાઈઝ (સસ્તા અનાજ) દુકાનો 1 નવેમ્બરથી અનિશ્ચિત સમય માટે બંધ રાખવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે।
આ નિર્ણય દુકાનદારોના લાંબા સમયથી ચાલતા પડતર પ્રશ્નો અને સરકાર દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા વિવાદિત પરિપત્રો સામે વિરોધ સ્વરૂપે લેવામાં આવ્યો છે।
દુકાનદારોનો આક્ષેપ-“સરકારે દોઢ વર્ષથી આપેલા વચનોનો અમલ કર્યો નથી”
ફેર પ્રાઈઝ દુકાનદારોના સંગઠનોનું કહેવું છે કે દોઢ વર્ષ પહેલા સરકારે તેમની સાથે ચર્ચા કરી હતી, પરંતુ આજે સુધી કોઈ પણ માંગણીઓનો અમલ કરવામાં આવ્યો નથી।
ફેર પ્રાઈઝ એસોસિએશનના પ્રમુખ પ્રહલાદ મોદીએ જણાવ્યું કે
“સરકાર સાથે અનેક વખત ચર્ચા થઈ હતી. અમલ કરવાની સહમતિ પણ થઈ હતી, પરંતુ અત્યાર સુધી કોઈ પગલાં લેવાયા નથી. હવે અમારે વિતરણ પ્રથાથી અલગ રહીને અસહકાર આંદોલન શરૂ કરવાની ફરજ પડી છે.”
દુકાનદારોની મુખ્ય માંગણીઓ
દુકાનદારોની કેટલીક મુખ્ય અને પડતર માંગણીઓ આ મુજબ છે –
- કમિશન વધારવું: છેલ્લા ચાર વર્ષથી દુકાનદારોનું કમિશન વધારાયું નથી, જ્યારે ખર્ચામાં સતત વધારો થયો છે।
- વિવાદિત પરિપત્રો રદ કરાવવા: પુરવઠા વિભાગ દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા અનેક પરિપત્રો “અન્યાયી અને અમાનવીય” હોવાનું દુકાનદારોનું કહેવું છે।
- હયાતીમાં વારસાનો નિયમ પુનઃલાગુ કરવો: અગાઉ દુકાનદારો પોતાના જીવનકાળ દરમિયાન દુકાન વારસદારના નામે કરી શકતા હતા, પણ નવો પરિપત્ર આ નિયમ રદ કરે છે।
“અમને ગુલામ બનાવવાની કોશિશ” – પ્રહલાદ મોદી
પ્રહલાદ મોદીએ આક્ષેપ કર્યો કે પુરવઠા વિભાગના અધિકારીઓએ વિવાદિત પરિપત્રો દ્વારા દુકાનદારોને ગુલામ બનાવવાની કોશિશ કરી છે।
તેમણે જણાવ્યું કે …
“હમણાંના પરિપત્રમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે દરેક દુકાન માટે 11 સભ્યોની કમિટી બનાવવી અને માલ ઉતારતી વખતે 11માંથી 8 લોકોની હાજરી ફરજિયાત રાખવી. આ શક્ય જ નથી! આ રીતે દુકાનદારોને ત્રાસ આપવામાં આવે છે.”
તેમણે ઉમેર્યું કે …
“અમારા સંયુક્ત કમિશનર આવ્યા ત્યારથી જ આવા પરિપત્રો બહાર પાડવામાં આવ્યા છે. અગાઉ હયાતીમાં વારસાનો પરિપત્ર માન્ય હતો, પરંતુ હવે તેને રદ કરી દીધો છે. જો કોઈ દુકાનદાર બીમાર હોય અથવા હોસ્પિટલમાં દાખલ હોય તો દુકાન બંધ રહે — આ એક અમાનવીય નીતિ છે.”
આંદોલનનો નિર્ણય – “સરકાર જાગશે ત્યાં સુધી દુકાનો બંધ રાખીશું”
દુકાનદારોના સંગઠનોએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે પરિપત્રો રદ ન થાય અને પડતર માંગણીઓનો અમલ ન થાય ત્યાં સુધી દુકાનો બંધ રહેશે।
પ્રહલાદ મોદીએ કહ્યું …
“અમે કોઈ રાજકીય હેતુસર નહીં, પણ ન્યાય માટે લડી રહ્યા છીએ. સરકાર અમારી વાત નહીં સાંભળે તો આ લડત અનિશ્ચિત સમય સુધી ચાલુ રહેશે.”
શું છે વિવાદિત પરિપત્રો?
- હયાતીમાં વારસો રદ કરવાનો પરિપત્ર:
પહેલાં દુકાનદારો જીવતા હોય ત્યારે પોતાના પુત્ર અથવા પરિવારના સભ્યને દુકાન વારસામાં આપી શકતા હતા, પરંતુ નવો પરિપત્ર આ સિસ્ટમ બંધ કરે છે।
દુકાનદારોનું કહેવું છે કે જો કોઈ વ્યક્તિ બીમાર પડે તો દુકાન બંધ થઈ જાય છે, જે પરિવારમાં આર્થિક તકલીફ ઊભી કરે છે। - કમિટીના 11માંથી 8 સભ્યો ફરજિયાત રાખવાનો નિયમ:
દરેક દુકાનની કમિટીમાંથી 8 સભ્યો હાજર રહે્યા વિના માલ ઉતારી શકાય નહીં — જે દુકાનદારો મુજબ અમલમાં લાવવું અશક્ય છે। - પરમિટ જનરેટ ન કરવાની ચેતવણી:
ઘણા દુકાનદારો પહેલેથી કહી ચૂક્યા છે કે 1 નવેમ્બરથી તેઓ પરમિટ જનરેટ નહીં કરે અને વિતરણ પ્રક્રિયામાં ભાગ નહીં લે।
દુકાનદારોના બે સંગઠનો – એક સ્વર
ગુજરાતમાં ફેર પ્રાઈઝ દુકાનદારોના બે સંગઠનો અસ્તિત્વમાં છે અને બંને સંગઠનોએ મળીને આંદોલનનો નિર્ણય લીધો છે।
બંને સંગઠનોની માંગણીઓ એક જેવી છે – કમિશન વધારો, પરિપત્ર રદ કરવો અને હયાતીમાં વારસાનો નિયમ પુનઃ લાગુ કરવો।
દુકાનો બંધ થવાથી પ્રજાને અસર
આંદોલનનો સીધો ફટકો સામાન્ય લોકો અને ગરીબ વર્ગને પડશે।
ગુજરાતના હજારો પરિવારો રેશન પર આધારિત છે, અને જો દુકાનો બંધ રહેશે તો અન્નની અછત, લાઈનો અને તકલીફો વધવાની શક્યતા છે।
તેથી સરકાર પર દબાણ વધ્યું છે કે તે દુકાનદારો સાથે તાત્કાલિક ચર્ચા કરે અને ઉકેલ લાવે।
સરકારની પ્રતિક્રિયા હજી બાકી
પુરવઠા વિભાગના અધિકારીઓ તરફથી હજી સુધી કોઈ સત્તાવાર પ્રતિક્રિયા આપવામાં આવી નથી।
હાલમાં વિભાગ પર આક્ષેપ છે કે વિવાદિત પરિપત્રો ઉચિત ચર્ચા વિના બહાર પાડવામાં આવ્યા છે અને દુકાનદારોની નારાજગી વધારવામાં આવી છે।
આ પણ વાંચો: CSMCRI Bhavnagar 2025: કાર્યસ્થળ પર સન્માન અને સુરક્ષા જરૂરી ભાવનગરના CSMCRI માં જાગૃતિ વર્કશોપ યોજાઈ
નિષ્કર્ષ:Ration shopkeepers strike
ગુજરાતમાં સસ્તા અનાજની દુકાનો ગરીબો માટે જીવનરેખા સમાન છે।
પરંતુ દુકાનદારો અને સરકાર વચ્ચેનો આ તણાવ જો ઉકેલાય નહીં, તો લાખો પરિવારો મુશ્કેલીમાં પડી શકે છે।
દુકાનદારો સ્પષ્ટ કહી ચૂક્યા છે કે..
“1 નવેમ્બરથી દુકાનો બંધ રહેશે અને પરિપત્ર રદ નહીં થાય ત્યાં સુધી આ લડત ચાલુ રહેશે।”
હવે જોવાનું રહેશે કે સરકાર દુકાનદારોની માંગણીઓને ગંભીરતાથી લઈને કોઈ ઉકેલ લાવે છે કે નહીં।