અમરેલી જિલ્લાના લાઠી તાલુકાના ભુરખીયા ગામે આવેલું Lathi Bhurakhiya Hanuman મંદિર આજે સમગ્ર સૌરાષ્ટ્ર અને ગુજરાત માટે શ્રદ્ધાનું પ્રતિક બની ગયું છે. આ મંદિરની શરૂઆત આશરે 437 વર્ષ પહેલાં વિક્રમ સંવત 1642માં થઈ હતી. એવું કહેવાય છે કે તે સમયે હનુમાનજીએ ચૈત્રી પૂર્ણિમાના પવિત્ર દિવસે અયોધ્યાની જમાતને સ્વયં સાક્ષાત દર્શન આપ્યા હતા. ત્યારબાદ ત્યાં જ આ ભવ્ય મંદિરનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું હતું, જે આજે પણ તેની પ્રાચીનતા અને આધ્યાત્મિક ઊર્જા માટે જાણીતું છે.
ભુરખીયા ગામનું ઐતિહાસિક મહત્વ
ભુરખીયા ગામ લાઠી તાલુકામાં આવેલું એક નાનું પરંતુ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ તીર્થસ્થળ છે. આ ગામનું નામ આજકાલ માત્ર અમરેલી કે સૌરાષ્ટ્ર સુધી મર્યાદિત નથી રહ્યું, પરંતુ આખા ગુજરાતના ભક્તો માટે Lathi Bhurakhiya Hanuman મંદિર એક આસ્થાનું કેન્દ્ર બની ગયું છે. આ પવિત્ર સ્થાનની આસપાસનો વિસ્તાર પહેલાના સમયમાં ઘન જંગલથી ઘેરાયેલો હતો, પરંતુ આજે અહીં આધુનિક સુવિધાઓ સાથે પૂરું ગામ વિકસી ગયું છે.
હનુમાનજીએ અયોધ્યાની જમાતને આપ્યા સાક્ષાત દર્શન
ઇતિહાસ મુજબ, અયોધ્યાના સંત રઘુવીરદાસજી મહારાજની જમાતના ત્રણસો જેટલા ખાખી સાધુઓ વીરમગામની ભાગોળે, ગોલવાડ દરવાજા બહારના મેદાનમાં ઉતર્યા હતા. તે સમયે મહાત્મા દામોદરદાસજી પોતાની રાવટીમાં આરામ કરતાં હતાં, ત્યારે તેમને સ્વપ્નમાં દેવદર્શન મળ્યું. સ્વપ્નમાં હનુમાનજીએ જણાવ્યુ કે “ચૈત્ર મહિનાની પૂર્ણિમા સુધીમાં લાઠી-દામનગર વિસ્તારના ટેકરા પર પહોચજો, ત્યાં હું સ્વયં પ્રગટ થવા જઈ રહ્યો છું.” આ દેવ સંકેત બાદ જ આ સ્થાને હનુમાનજીનું પ્રાગટ્ય થયું, અને ત્યારથી અહીં ભુરખીયા હનુમાનજીનું સ્થાન પવિત્ર ગણાય છે.
અભિનેત્રી આશા પારેખના કુળદેવ-ભુરખીયા હનુમાનજી
ગૌરવની વાત એ છે કે જાણીતી બોલિવૂડ અભિનેત્રી આશા પારેખના કુળદેવ તરીકે ભુરખીયા હનુમાનજી જાણીતા છે. આશા પારેખ પણ નિયમિત રીતે અહીં દર્શન કરવા આવતા રહે છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, હનુમાનજીના આશીર્વાદથી જ તેમણે જીવનમાં અનેક સફળતાઓ પ્રાપ્ત કરી છે. આ બાબતથી પણ આ મંદિરની લોકપ્રિયતા વધુ વધેલી છે.
બ્રાહ્મણોની ચોર્યાસીનું વિશેષ મહત્વ
ભુરખીયા હનુમાનજીના મંદિરે બ્રાહ્મણોની ચોર્યાસી યોજવાનો ખાસ રિવાજ છે. હિંદુ ધર્મગ્રંથો મુજબ, ચોર્યાસી કરવાથી કુળમાં શાંતિ, સમૃદ્ધિ અને દેવઆશીર્વાદ મળે છે. અનેક ભક્તો આ અનોખી પરંપરાને નિહાળવા અને ભાગ લેવા માટે દર વર્ષે અહીં ઉપસ્થિત રહે છે. ચોર્યાસી દરમિયાન વિશેષ પૂજા, હવન, જપ અને મહાપ્રસાદનું આયોજન કરવામાં આવે છે.
ચૈત્રી પૂર્ણિમાનો મેળો-એક લાખથી વધુ ભક્તોનો સમાગમ
દર વર્ષે ચૈત્રી પૂર્ણિમાના દિવસે અહીં વિશાળ મેળો ભરાય છે. આ મેળામાં આશરે એક લાખથી વધુ ભક્તો દર્શન માટે ઉમટી પડે છે. ગામના દરેક ખૂણે ભક્તિ, સંગીત અને હર્ષોલ્લાસનું માહોલ જોવા મળે છે. મંદિર પરિસરમાં ભક્તો માટે રાત્રિ જાગરણ, ભજન-કીર્તન અને વિશેષ આરતીનું આયોજન થાય છે.
આ મેળો માત્ર ધાર્મિક જ નહીં પરંતુ સાંસ્કૃતિક મેળાપનું પણ કેન્દ્ર છે, જ્યાં ભક્તો એકબીજાને મળીને ભક્તિભાવ સાથે પ્રાર્થના કરે છે.
લોકવાયકા અને કવિ પીંગળશી ગઢવીનો ઉલ્લેખ
સ્થાનિક લોકવાયકા અનુસાર, જાણીતા કવિ પીંગળશી ગઢવીએ પણ ભુરખીયા હનુમાનજીના ચમત્કારો વિશે કાવ્યો રચ્યા હતા. તેમણે આ મંદિરનો પરચો સમગ્ર સૌરાષ્ટ્રમાં ફેલાવ્યો હતો. તેમના ગીતો અને કાવ્યો આજે પણ મેળા દરમિયાન ભક્તો દ્વારા ગવાય છે, જે હનુમાનજી પ્રત્યેની શ્રદ્ધાને વધુ ઊંડો અર્થ આપે છે.
મંદિરની આજની સ્થિતિ અને સુવિધાઓ
સમયના પ્રવાહ સાથે ભુરખીયા હનુમાનજીનું મંદિર હવે એક સુસજ્જ તીર્થધામ બની ગયું છે. મંદિર ટ્રસ્ટ અને સરકારના સહકારથી અહીં યાત્રિકો માટે રહેવાની, જમવાની, અને આરામ કરવાની તમામ સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ છે.
- યાત્રાળુઓ માટે વિશાળ ધર્મશાળા
- મફત પ્રસાદાલય
- સ્વચ્છ પીવાનું પાણી
- સુરક્ષા અને પાર્કિંગની વ્યવસ્થા
આ સુવિધાઓના કારણે અહીં રોજ હજારો ભક્તો સુખપૂર્વક દર્શન કરી શકે છે.
આધ્યાત્મિક અનુભવ અને શ્રદ્ધાનો ભાવ
જે ભક્તો ભુરખીયા હનુમાનજીના દર્શન માટે આવે છે તેઓ કહે છે કે મંદિરના ગર્ભગૃહમાં પ્રવેશતા જ એક અદ્ભૂત શાંતિ અને ઉર્જાનો અનુભવ થાય છે. ઘણા ભક્તો માને છે કે અહીં હનુમાનજીની પ્રગટ ઉપસ્થિતિ આજે પણ અનુભવી શકાય છે. અનેક લોકોએ અહીં મનાતી મનોકામનાઓ પુરી થવાની વાત પણ કરી છે.
આર્થિક અને સામાજિક યોગદાન
ભુરખીયા હનુમાનજીના મંદિરે માત્ર ધાર્મિક નહીં પરંતુ સામાજિક સેવા કાર્યમાં પણ મહત્વની ભૂમિકા ભજવી છે. મંદિર ટ્રસ્ટ દ્વારા ગામમાં શિક્ષણ, આરોગ્ય અને ગૌશાળાઓ માટે નિયમિત દાન આપવામાં આવે છે. ચૈત્રી પુનમ દરમિયાન લાખો ભક્તોની હાજરીથી સ્થાનિક વેપાર અને પ્રવાસનને પણ મોટું પ્રોત્સાહન મળે છે, જેના કારણે ભુરખીયા ગામનો વિકાસ ઝડપી ગતિએ થઈ રહ્યો છે.
હનુમાનજી પ્રત્યે અખંડ શ્રદ્ધા
Lathi Bhurakhiya Hanuman મંદિરે ભક્તિ, શૌર્ય અને સેવા ભાવનું અદભૂત સમન્વય જોવા મળે છે. અહીં આવતા દરેક ભક્તના હૃદયમાં એક જ ભાવ હોય છે — “જય ભુરખીયા હનુમાન!”
હનુમાનજીના આશીર્વાદથી લોકોમાં શક્તિ, વિશ્વાસ અને આત્મવિશ્વાસનું સંચાર થાય છે.
ભવિષ્યમાં મંદિરના વિકાસની યોજના
મંદિર ટ્રસ્ટ તરફથી આગામી વર્ષોમાં મંદિરના વિસ્તાર માટે નવી યોજનાઓ પણ તૈયાર કરવામાં આવી રહી છે, જેમાં યાત્રાધામનું વિસ્તરણ, આધુનિક સુવિધાઓ અને પ્રવાસન માર્ગદર્શિકા સામેલ છે. ભક્તો માટે ઓનલાઈન દર્શન અને દાન સુવિધા શરૂ કરવાની દિશામાં પણ પગલા લેવામાં આવી રહ્યા છે.
આ પણ વાંચો: Diwali festival bhavnagar:દિવાળી પહેલા ભાવનગરમાં પેટ્રોલ વેચાણમાં 20% ઉછાળો
ઉપસંહાર
Lathi Bhurakhiya Hanuman માત્ર એક મંદિર નથી, પરંતુ એક જીવંત શ્રદ્ધાનું કેન્દ્ર છે, જ્યાં હજારો ભક્તો હનુમાનજીના આશીર્વાદ મેળવવા આવે છે. વિક્રમ સંવત 1642માં થયેલ આ અદભૂત પ્રાગટ્ય આજે પણ લોકોના મનમાં ભક્તિનો પ્રકાશ જગાવી રાખે છે.
ભુરખીયા હનુમાનજીનું તીર્થધામ એ સાક્ષાત સાબિતી છે કે શ્રદ્ધા, સદભાવ અને ભક્તિની શક્તિ કાળના દરેક પડાવને વટાવી શકે છે.